Matheus

August 04, 2011 0 Comments Quinta Blog by Marie-Louise Filippini

Matheus

Op een goede dag was hij er, meegekomen met  een van onze werknemers: Matheus. Hij  was pas bij hem in de buurt  komen wonen en zocht werk. Kon hij niet als dagloner een paar dagen aan de slag bij ons? Matheus was bijna 18 zo zei hij mij en had al heel wat werkervaring. Hij kwam uit Salvador. Zijn  moeder was die stad ontvlucht na de tragische dood van haar oudste zoon, zijn  één jaar oudere  broer.

Matheus kon een paar dagen bij ons op proef komen, het was oogsttijd en er was werk  te over. Na afloop van de eerste week was iedereen heel enthousiast over Matheus: een aardige jongen, een harde werker, goed gehumeurd en hij gebruikte zijn hersens tijdens het werk, een zeer belangrijke eigenschap voor  ons omdat we de dingen een beetje anders proberen te doen dan wat men hier gewend is. Dus stelde  ik Matheus voor  een arbeidsovereenkomst aan te gaan. Hij reageerde heel enthousiast ,er was alleen een maar: hij had nog geen”werkboekje”, het document waarover iedere Braziliaanse werknemer dient te beschikken en waarin zijn hele arbeidshistorie wordt bijgehouden door de werkgever: deze  zgn carteira is het bewijsmiddel bij uitstek voor zowel werknemer als werkgever voor wat betreft arbeidsaangelegenheden.

Geen nood, die carteira zou hij gewoon zo snel mogelijk aanvragen en ondertussen zou hij, als ware hij al in het bezit van het boekje bij ons aan de slag gaan. Het eind van de  maand kwam in zicht . Matheus woonde inmiddels  in het kamertje dat vrij stond bij de cacaodrogerij: eerst sliep hij er alleen door de weeks - dat scheelde immers transportkosten naar huis-  en later ook in weekend:  dat was wel zo gezellig vond hij. S’ochtends stond hij voor dag en dauw op om zijn kleren te wassen  en alvast  rijst en bonen voor zijn middagmaal te koken. S’middags na het werk ruimde hij zijn kamertje op  en kletste hij met de kinderen van de bedrijfsleider, zijn leeftijdgenoten.

Op een middag word ik geroepen: Matheus heeft een ongeluk gehad en zich in zijn arm gesneden. Vlug naar het ziekenhuis!  Het blijkt allemaal mee te vallen gelukkig. Maar ik had inmiddels bij het invullen van de verplichte formulieren gezien dat Matheus niet bijna 18 jaar oud was maar pas 16  ! Ai, wat is hier aan de hand ? Matheus komt met zijn verhaal: zijn vader is al jaren uit beeld en hij is door  zijn moeder  ‘geloosd’. Zij is 32 jaar, heeft  4 nog in leven zijnde kinderen  en is van de ene dag op de andere met achterlating van al haar kinderen vertrokken.  Al  2 maanden heeft Matheus niets van haar gehoord. Ja , wel een berichtje via haar vriend, zijn stiefvader,  zo af en toe vertelt hij er dapper bij. En die vriend is verder wel ok en woont in de buurt, dus helemaal alleen is hij niet,  al gaat hij er liever niet langs. En verder heeft hij op de fazenda toch een soort nieuwe familie inclusief een heel  speciale buitenlandse  moeder  dus zo erg is dat allemaal niet.

Tja Matheus maar het kan zo  niet!  Gezien je  leeftijd  heb ik  de toestemming van je moeder nodig  om je hier alleen op onze fazenda te laten wonen en werken. Je moet trouwens ook nog naar school – iets wat hij dolgraag wil overigens- en je moeder is de enige die je kan inschrijven, zij heeft ook de benodigde documenten! Matheus begrijpt dat maar al te goed en we spreken af dat hij zijn moeder gaat  zoeken, haar vriend weet wel waar ze heen is gegaan. S’avonds is Matheus weer terug in zijn kamertje: nee, niet gelukt, hij is maar naar een school gaan kijken  want als zijn moeder terugkomt , en dat is volgens de vriend eind van volgende week, is dat maar alvast geregeld…

Wat nu? Ik kan zo’n aardige jongen, 16 jaar en  moederziel alleen ,  niet zomaar op straat zetten. Maar kan hij hier wel blijven ? Officieel mag hij nog niet werken en ik kan mij niet permitteren aangeklaagd te worden wegens  ‘uitbuiting van minderjarigen’ of erger nog ‘kinderontvoering’. En bovendien wil ik dat Matheus, die maar tot zijn elfde naar school blijkt te zijn gegaan en amper kan lezen, gewoon wat leert ! Echter zonder moeder, zijn wettelijk vertegenwoordiger kan en gebeurt er niets. Dus na nog een gesprek waarin ik Matheus duidelijk maak dat ik hem niet in de steek zal laten en dat hij altijd welkom is en bij ons kan blijven wonen  besluiten we dat hij opnieuw een poging zal wagen zijn moeder op te zoeken, maar nu serieus! Over een week zullen we dan verder zien.

De volgende dag is Matheus weg  en  praat ik over hem  met de bedrijfsleider: ook hij ziet geen oplossing voor de ellendige situatie  van de jongen. Wat hij nog wel vertelt: de ‘stiefvader’ bij wie Matheus het geld dat hij bij ons heeft verdiend in bewaring had gegeven , heeft alles  opgemaakt en hem zondermeer de deur gewezen.  Daarom kon hij vorige week helemaal niet weg om zijn moeder te zoeken en is Matheus nu met amper een cent op zak vertrokken!

Tegen mij had hij dat gisteren niet durven zeggen. En ik maak mij nu alleen nog maar meer zorgen over Matheus zonder iets te kunnen doen.